Luyện Thi Quốc Tịch- Tóm Tắt

Updated for 2025

Luyện Thi Quốc Tịch- Tóm Tắt (Discover Canada)

  I. Dân số Canada/ Canada’s Population (2025)

  • Ước tính khoảng 41 triệu người.
    Estimated ~41 million people.
  • Dân số tiếp tục tăng nhờ nhập cư và tỷ lệ sinh tự nhiên.
    Continues to grow through immigration and natural increase.
  • Là một trong những quốc gia đa văn hóa và đa dạng nhất thế giới.
    One of the world’s most multicultural and diverse nations.

II. Giới thiệu/ Introduction

  • Nguồn gốc của Luật pháp Canada: Quốc hội liên bang, cơ quan lập pháp cấp tỉnh, luật thông thường của Anh, bộ luật dân sự của Pháp và hiến pháp không thành văn của Anh quốc.
    Sources of Canadian Law: Parliament and provincial legislatures, English common law, the civil code of France, and the unwritten British constitution.
  • Tổng hợp các nguồn luật trên: Magna Carta / Đại Hiến chương về Quyền Tự do (năm 1215).
    Combined all above: Magna Carta / Great Charter of Freedoms (1215 AD).
  • Habeas corpus: Quyền yêu cầu xét xử việc bị bắt giữ trái pháp luật (theo Luật thông thường của Anh).
    Habeas corpus: Right to challenge unlawful detention by the state (English Common Law).
  • Hiến pháp Canada: Được sửa đổi để bổ sung Hiến chương Quyền và Tự do của Canada (năm 1982).
    Constitution of Canada: Amended to include the Canadian Charter of Rights and Freedoms (1982).
  • Các quyền tự do cơ bản + Quyền bổ sung: Quyền di chuyển, quyền của người bản địa, quyền ngôn ngữ chính thức và quyền giáo dục ngôn ngữ thiểu số, chính sách đa văn hóa.
    Fundamental freedoms + Additional rights: Mobility rights, Aboriginal Peoples’ Rights, Official Language Rights and Minority Language Educational Rights, Multiculturalism.
  • Trách nhiệm: Tuân thủ pháp luật, chịu trách nhiệm với bản thân và gia đình, tham gia bồi thẩm đoàn, đi bầu cử, làm tình nguyện viên, bảo vệ và tận hưởng di sản cùng môi trường.
    Responsibilities: Obey the law, take responsibility for oneself and one’s family, serve on a jury, vote, volunteer, protect/enjoy heritage and environment.
  • Bảo vệ Canada: Truy cập forces.ca và cadets.ca để tìm hiểu cơ hội cho thanh thiếu niên (chương trình cadets hiện đã bao gồm an ninh mạng và hoạt động với máy bay không người lái).
    Defending Canada: Visit forces.ca and cadets.ca for youth opportunities (cadets now include cybersecurity and drone activities).

III. Lịch sử/ History

  • Đạo luật Bắc Mỹ thuộc Anh (1867): “Hòa bình, Trật tự và Chính phủ tốt”.
    British North America Act (1867): “Peace, Order, and Good Government”.
  • Các nhạc sĩ gọi Canada là: “Great Dominion”.
    Songwriters called Canada: “Great Dominion”.
  • Các dân tộc sáng lập: Người bản địa, Pháp, Anh.
    Founding peoples: Aboriginal, French, British.
  • Người bản địa: Di cư từ châu Á cách đây hàng ngàn năm.
    Aboriginal People: Migrated from Asia thousands of years ago.
  • Sắc lệnh Hoàng gia năm 1763: Đảm bảo quyền lãnh thổ của Người bản địa.
    Royal Proclamation of 1763: Guaranteed Aboriginal territorial rights.
  • Các trường học nội trú (1800–1996): Trẻ em bị ngược đãi, cấm ngôn ngữ bản địa.
    → Residential Schools (1800–1996): Children were abused, Aboriginal languages prohibited.
  • → Ngày 30/9 được công nhận là Ngày Quốc gia Sự thật và Hòa giải từ năm 2021.
    → September 30 recognized as National Day for Truth and Reconciliation since 2021.
  • Các nhóm Người bản địa: First Nations (65%), Métis (30%), Inuit (4%).
    Aboriginal People Groups: First Nations (65%), Métis (30%), Inuit (4%).
  • Thuật ngữ “Indian”: Chỉ còn mang tính lịch sử/pháp lý (Đạo luật Indian Act); hiện dùng “First Nations”.
    ‘Indian’ term: Now historical/legal only (Indian Act); preferred term is First Nations.
  • Hiện nay: Khoảng một nửa First Nations sống trong các khu bảo tồn (~600 cộng đồng), còn lại sống ở thành phố.
    First Nations today: About half live on reserves (~600 communities), others in cities.
  • Inuit: Nghĩa là “Con Người”; sống ở các vùng Bắc Cực.
    Inuit: Meaning “The People”; live in Arctic regions.
  • Métis: Con lai giữa Người bản địa và người Châu Âu; nói tiếng Michif.
    Métis: Mixed Indigenous and European ancestry; speak Michif.
  • John Buchan (Lord Tweedsmuir): Ủng hộ sự đa dạng văn hóa của người nhập cư.
    John Buchan (Lord Tweedsmuir): Promoted immigrant cultural individuality.
  • Dân số hiện tại: Người nói tiếng Anh ~18 triệu, tiếng Pháp ~7 triệu (phần lớn ở Quebec, một số tại Ontario, New Brunswick, Manitoba).
    Current Population: Anglophones ~18M, Francophones ~7M (mostly Quebec, some in Ontario, NB, Manitoba).
  • New Brunswick: Tỉnh duy nhất có song ngữ chính thức.
    New Brunswick: Only official bilingual province.
  • Người Acadian: Hậu duệ Pháp; bị trục xuất trong “Sự kiện Đại Di dời” (1755–1763).
    Acadians: French descendants; Great Upheaval deportation (1755–1763).
  • Người Quebec: Đa số nói tiếng Pháp; dân tộc Quebecois được công nhận (2006).
    Quebecers: French-speaking majority; Quebecois nation recognized (2006).
  • Người Anglo-Quebec: Khoảng 1 triệu người; đóng vai trò năng động trong xã hội Quebec.
    Anglo-Quebecers: 1M strong; vibrant part of Quebec society.
  • Cách sống nói tiếng Anh: Do người Anh, xứ Wales, Scotland, Ireland mang tới.
    English-speaking way of life: Brought by English, Welsh, Scottish, Irish settlers.
  • Canada: “Đất nước của người nhập cư”.
    Canada: “Land of immigrants”.
  • Xu hướng nhập cư: Từ thập niên 1970 chủ yếu từ châu Á; hiện nhiều từ Ấn Độ, Trung Quốc, Philippines, Nigeria, Syria.
    Immigration trends: Since 1970s mainly from Asia; now strong immigration from India, China, Philippines, Nigeria, Syria.
  • Ngôn ngữ tại nhà: Tiếng Quan Thoại hiện là ngôn ngữ đứng thứ hai tại Vancouver và Toronto.
    Languages at home: Mandarin is now second most spoken in Vancouver and Toronto.
  • Đa dạng tôn giáo: Phần lớn là Kitô hữu, ngoài ra có Hồi giáo, Sikh giáo, Ấn Độ giáo, Do Thái giáo, Phật giáo.
    Religious Diversity: Majority Christians, but includes Muslims, Sikhs, Hindus, Jews, Buddhists.
  • Quyền LGBTQ+: Được bảo vệ theo luật Canada, bao gồm quyền kết hôn.
    LGBTQ+ Rights: Protected under Canadian law, including marriage.
  •  Nông dân và Thợ săn thời kỳ đầu

Early Farmers and Hunters

  • Người Huron-Wendat và Iroquois: Làm nông và săn bắn ở khu vực Ngũ Đại Hồ.
    Huron-Wendat and Iroquois: Farmers/hunters in the Great Lakes region.
  • Người Cree và Dene: Sống bằng săn bắn hái lượm ở miền Bắc.
    Cree and Dene: Hunter-gatherers in the North.
  • Người Sioux: Sống du mục, theo đàn bò rừng.
    Sioux: Nomadic, followed bison herds.
  • Người Inuit: Sống nhờ động vật hoang dã vùng Bắc Cực.
    Inuit: Lived off Arctic wildlife.
  • Người bản địa bờ Tây: Bảo quản cá bằng cách sấy khô và hun khói.
    West Coast Aboriginals: Preserved fish by drying and smoking.

Tiếp xúc với người Châu ÂuEuropean Contact

  • Năm 1497: John Cabot vẽ bản đồ bờ Đông Canada.
    1497: John Cabot mapped East Coast.
  • Năm 1534–1542: Jacques Cartier khám phá sông St. Lawrence.
    1534–1542: Jacques Cartier explored St. Lawrence.
  • Từ “Kanata” trong tiếng Iroquoian nghĩa là làng.
    “Kanata” means village in Iroquoian.

Định cư của người Pháp/ French Settlement

  • Năm 1608: Samuel de Champlain thành lập thành phố Québec.
    1608: Samuel de Champlain founded Quebec City.
  • Năm 1701: Ký hòa ước với người Iroquois.
    1701: Peace with Iroquois.
  • Buôn bán lông thú: Nền tảng kinh tế, nhu cầu lớn về da hải ly ở châu Âu.
    Fur trade: Central economy; beaver pelts in high demand.

Cuộc chinh phục của Anh/ British Conquest

  • Năm 1759: Trận Plains of Abraham — người Anh đánh bại người Pháp; cả hai tướng chỉ huy (Wolfe và Montcalm) đều tử trận.
    1759: Battle of the Plains of Abraham — British defeated French; both generals died (Wolfe and Montcalm).
  • Năm 1763: Hiệp ước Paris; New France được nhượng lại cho Anh.
    1763: Treaty of Paris; New France ceded to Britain.

Đạo luật Québec/ Quebec Act (1774)

  • Bảo vệ quyền tự do tôn giáo cho người Công giáo.
    Protected Catholic religious rights.
  • Giữ lại luật dân sự Pháp (luật hình sự theo hệ thống Anh).
    Maintained French civil law (criminal law British-based).

Cách mạng Mỹ/ American Revolution

  • Năm 1776: 13 thuộc địa tách ra thành lập Hoa Kỳ.
    1776: 13 colonies broke away to form the United States.
  • Những người trung thành với Anh (Loyalists) chạy sang Canada (Nova Scotia, Quebec).
    Loyalists fled to Canada (Nova Scotia, Quebec).
  • Joseph Brant: Thủ lĩnh Mohawk, dẫn đầu cuộc di cư của người Loyalist.
    Joseph Brant: Mohawk leader; led Loyalist migration.
  • Người da đen trung thành (Black Loyalists): Định cư nhiều ở Nova Scotia; sau đó một số thành lập Freetown tại Sierra Leone.
    Black Loyalists: Many settled in Nova Scotia; some later established Freetown in Sierra Leone.

Các cơ quan lập pháp đầu tiên/ Early Assemblies

  • Halifax (1758), Đảo Hoàng tử Edward (1773), New Brunswick (1785).
    Halifax (1758), PEI (1773), NB (1785).

Đạo luật Hiến pháp/ Constitutional Act (1791)

  • Chia tỉnh Quebec thành Upper Canada (Ontario) và Lower Canada (Quebec).
    Split Quebec into Upper (Ontario) and Lower (Quebec) Canada.
  • Giới thiệu hệ thống cơ quan lập pháp do dân bầu.
    Introduced elected legislative assemblies.

Upper Canada (Ontario)

  • Tiến tới bãi bỏ chế độ nô lệ (1793).
    Moved towards abolition of slavery (1793).

Bãi bỏ chế độ nô lệ/  Slavery Abolished

  • Năm 1807: Cấm buôn bán nô lệ.
    1807: Slave trade banned.
  • Năm 1833: Xóa bỏ chế độ nô lệ trên toàn Đế quốc Anh.
    1833: Slavery abolished throughout Empire.

Đường sắt ngầm/ Underground Railroad

  • Hàng ngàn nô lệ bỏ trốn tới Canada.
    Thousands of escaped slaves reached Canada.

Các trung tâm thương mại/ Trading Centers

  • Fort Garry (Winnipeg) và Fort Langley (Vancouver).
    Fort Garry (Winnipeg) and Fort Langley (Vancouver): Trading centers.
  • Sở Giao dịch Chứng khoán Montreal: Thành lập năm 1832.
    Montreal Stock Exchange: Founded in 1832.

Chiến tranh/ War of 1812

  • Quân Canada và đồng minh bản địa đánh bại các cuộc xâm lược của Mỹ.
    Canadian forces, Indigenous allies defeated American invasions.
  • Thiếu tướng Isaac Brock hy sinh tại Queenston Heights.
    Major-General Isaac Brock died at Queenston Heights.
  • Laura Secord cảnh báo quân Canada về cuộc tấn công của Mỹ tại Beaver Dams.
    Laura Secord warned of American attack at Beaver Dams.

Kênh đào Rideau/ Rideau Canal

  • Được xây dựng để phòng thủ trước nguy cơ tấn công từ Hoa Kỳ.
    Built to defend against U.S. attacks.

Báo cáo của Lord Durham/ Lord Durham Report

  • Đề xuất chính quyền chịu trách nhiệm và hợp nhất Upper và Lower Canada.
    Recommended responsible government and union of Upper/Lower Canada.

Tỉnh Canada/  Province of Canada

  • Hình thành năm 1840 bằng cách hợp nhất Upper và Lower Canada.
    Formed in 1840 (united Upper and Lower).

La Fontaine và Baldwin

  • Đạt được chính quyền chịu trách nhiệm (1848–1849).
    Achieved responsible government (1848–49).

Liên bang/ Confederation

  • Năm 1867: Ontario, Quebec, New Brunswick và Nova Scotia thành lập Dominion of Canada.
    1867: Ontario, Quebec, New Brunswick, Nova Scotia formed Dominion of Canada.
  • Ngày 1 tháng 7 trở thành Ngày Canada (trước đây gọi là “Dominion Day”).
    July 1st = Canada Day (formerly “Dominion Day”).

Các tỉnh tham gia Liên bang/ Joining Confederation

  • 1870: Manitoba, Northwest Territories.
    1870: Manitoba, Northwest Territories.
  • 1871: British Columbia.
    1871: British Columbia.
  • 1873: Prince Edward Island.
    1873: Prince Edward Island.
  • 1880: Các đảo Bắc Cực.
    1880: Arctic Islands.
  • 1898: Yukon.
    1898: Yukon.
  • 1905: Alberta, Saskatchewan.
    1905: Alberta, Saskatchewan.
  • 1949: Newfoundland và Labrador.
    1949: Newfoundland and Labrador.
  • 1999: Nunavut.
    1999: Nunavut.

Sir John A. Macdonald/ Sir John A. Macdonald

  • Thủ tướng đầu tiên của Canada.
    First Prime Minister of Canada.

Sir George-Étienne Cartier/ Sir George-Étienne Cartier

  • Kiến trúc sư chính của việc Quebec gia nhập Liên bang.
    Quebec’s Confederation architect.

Louis Riel/  Louis Riel

  • Lãnh đạo cuộc kháng chiến Red River.
    Led Red River Resistance.
  • Được xem là cha đẻ của tỉnh Manitoba.
    Father of Manitoba.

Gabriel Dumont/ Gabriel Dumont

  • Nhà lãnh đạo quân sự vĩ đại nhất của Métis.
    Métis military leader.

Sir Sam Steele

  • Cảnh sát Kỵ binh Hoàng gia và anh hùng biên giới Canada.
    Mountie and soldier.

Đường sắt xuyên lục địa Canada/ Canadian Pacific Railway

  • Hoàn thành năm 1885; kết nối miền Đông và miền Tây.
    Completed in 1885; connected East and West.

Công nhân Trung Quốc/ Chinese Workers

  • Đóng góp to lớn vào việc xây dựng Đường sắt CPR; nhưng chịu sự phân biệt đối xử (Head Tax).
    Contributed heavily to CPR; faced discrimination (Head Tax).
  • Chính phủ Canada đã chính thức xin lỗi vào năm 2006.
    Apology issued by Canadian Government in 2006.

Sir Wilfrid Laurier/ Sir Wilfrid Laurier

  • Thủ tướng Canada gốc Pháp đầu tiên.
    First French-Canadian Prime Minister.

Chiến tranh Boer/ Boer War (1899–1902)

  • Hơn 7,000 binh sĩ Canada tham chiến tại Nam Phi.
    Over 7,000 Canadians served in the Boer War in South Africa.

Thế chiến thứ nhất (World War I)

  • Vimy Ridge (1917): Chiến thắng quan trọng của Canada.
    Vimy Ridge (1917): Key Canadian victory.
  • Ngày 9 tháng 4 được gọi là Ngày Vimy (Vimy Day).
    April 9 = Vimy Day.
  • Tướng Arthur Currie: Chỉ huy Quân đoàn Canada.
    General Arthur Currie: Canadian Corps commander.
  • 60,000 người Canada thiệt mạng; 170,000 người bị thương.
    60,000 Canadians killed; 170,000 wounded.

Phong trào quyền bầu cử cho phụ nữ (Women’s Suffrage)

  • 1918: Hầu hết phụ nữ từ 21 tuổi trở lên được cấp quyền bầu cử liên bang.
    1918: Most women 21+ granted federal voting rights.
  • 1940: Québec cho phép phụ nữ đi bầu.
    1940: Quebec granted women the vote.

Thế chiến thứ hai (World War II)

  • D-Day (1944): Quân Canada chiếm được bãi biển Juno.
    D-Day (1944): Canadians captured Juno Beach.
  • Không quân Hoàng gia Canada (RCAF): Tham gia đông đảo trong khối Commonwealth.
    RCAF: High Commonwealth participation.
  • Hải quân Hoàng gia Canada (RCN): Đóng vai trò quan trọng trong Trận chiến Đại Tây Dương.
    RCN: Vital in Battle of Atlantic.

Người tị nạn Holocaust (Holocaust Refugees)

  • Canada đã từ chối nhiều người tị nạn Do Thái — sau này thừa nhận và bày tỏ hối tiếc.
    Canada turned away many Holocaust refugees; later acknowledged with regret.

Phát triển sau chiến tranh (Post-War Developments)

  • Phát hiện dầu mỏ tại Alberta (1947).
    Discovery of oil (Alberta 1947).
  • Bảo hiểm thất nghiệp được thành lập (1940).
    Unemployment Insurance (1940).
  • Đạo luật Y tế Canada (Canada Health Act) được ban hành.
    Canada Health Act.
  • Chương trình An sinh Tuổi già (1927) và CPP/QPP (1965) ra đời.
    Old Age Security (1927) and CPP/QPP (1965).

Liên minh quốc tế (International Alliances)

  • Canada gia nhập NATO.
    Canada joined NATO.
  • NORAD: Hệ thống phòng thủ không gian Canada-Hoa Kỳ.
    NORAD (Canada-US air defense).

Cuộc Cách mạng Yên lặng (Quiet Revolution)

  • Những năm 1960 tại Québec: Hiện đại hóa và thế tục hóa xã hội.
    Quiet Revolution (1960s): Quebec modernization and secularization.

Ủy ban Hoàng gia về song ngữ và song văn hóa (Royal Commission on Bilingualism and Biculturalism)

  • Dẫn đến việc ban hành Đạo luật Ngôn ngữ chính thức năm 1969.
    Led to the 1969 Official Languages Act.

La Francophonie

  • Thành lập năm 1970, liên kết các quốc gia nói tiếng Pháp.
    Founded in 1970 (association of French-speaking nations).

Các cuộc trưng cầu dân ý tại Québec (Quebec Referendums)

  • 1980 và 1995: Đều thất bại, Québec tiếp tục ở lại Canada.
    1980 and 1995: Both referendums defeated, Quebec remained in Canada.

IV. Những nhân vật nổi bật của Canada/ Notable Canadian Figures

  • Các nhà văn / nhà thơ: Stephen Leacock, Louis Hémon, Sir Charles G.D. Roberts, Pauline Johnson, Émile Nelligan, Robertson Davies, Margaret Laurence và Mordecai Richler.
    Novelists / Poets: Stephen Leacock, Louis Hémon, Sir Charles G.D. Roberts, Pauline Johnson, Émile Nelligan, Robertson Davies, Margaret Laurence and Mordecai Richler.
  • Các nhà văn hiện đại: Joy Kogawa, Michael Ondaatje, Rohinton Mistry.
    Modern Writers: Joy Kogawa, Michael Ondaatje, Rohinton Mistry.
  • Các nhạc sĩ: Sir Ernest MacMillan và Healey Willan.
    Musicians: Sir Ernest MacMillan and Healey Willan.
  • Nhóm Group of Seven (1920): Tiên phong trong nghệ thuật vẽ phong cảnh hoang sơ.
    Group of Seven (1920): Landscape painting pioneers.
  • Emily Carr: Vẽ rừng và các hiện vật của Người bản địa vùng bờ Tây.
    Emily Carr: Painted forests and Indigenous artifacts of the West Coast.
  • Les Automatistes: Nhóm nghệ sĩ tiên phong về tranh trừu tượng tại Quebec (Jean-Paul Riopelle nổi bật nhất).
    Les Automatistes: Abstract artists (Jean-Paul Riopelle notable).
  • Louis-Philippe Hébert: Nhà điêu khắc nổi tiếng với các tác phẩm lịch sử.
    Louis-Philippe Hébert: Sculptor of historical figures.
  • Kenojuak Ashevak: Nghệ sĩ Inuit với các tác phẩm khắc đá và tranh in nổi tiếng.
    Kenojuak Ashevak: Inuit artist (etchings and soapstone carvings).
  • Các nhà làm phim: Denys Arcand, Norman Jewison, Atom Egoyan.
    Filmmakers: Denys Arcand, Norman Jewison, Atom Egoyan.
  • Các nhà tư tưởng: Marshall McLuhan, Harold Innis.
    Thinkers: Marshall McLuhan, Harold Innis.

Ø  Thể thao và Thành tựu cá nhân/ Sports and Personal Achievements

  • James Naismith: Phát minh môn bóng rổ năm 1891.
    James Naismith: Invented basketball in 1891.
  • Donovan Bailey: Vận động viên điền kinh vô địch thế giới và 2 lần đoạt huy chương vàng Olympic.
    Donovan Bailey: World record sprinter and double Olympic gold medallist.
  • Chantal Petitclerc: Nhà vô địch đua xe lăn thế giới và huy chương vàng Paralympic.
    Chantal Petitclerc: World champion wheelchair racer and Paralympic gold medallist.
  • Wayne Gretzky: Một trong những cầu thủ hockey vĩ đại nhất lịch sử.
    Wayne Gretzky: One of the greatest hockey players of all time.
  • Catriona Le May Doan: Huy chương vàng trượt băng tốc độ Thế vận hội mùa đông 2002.
    Catriona Le May Doan: Gold medalist in speed skating at 2002 Winter Olympics.
  • Terry Fox: Mất một chân vì ung thư; chạy xuyên Canada để gây quỹ nghiên cứu ung thư (Marathon of Hope).
    Terry Fox: Lost a leg to cancer; ran the “Marathon of Hope” across Canada for cancer research.
  • Rick Hansen: Chu du vòng quanh thế giới bằng xe lăn để gây quỹ nghiên cứu chấn thương tủy sống.
    Rick Hansen: Circled the globe in a wheelchair to raise funds for spinal cord research.

Ø  Các nhà khoa học đạt giải Nobel/ Nobel Prize Winning Scientists

  • Gerhard Herzberg, John Polanyi, Sidney Altman, Richard E. Taylor, Michael Smith và Bertram Brockhouse.
    Gerhard Herzberg, John Polanyi, Sidney Altman, Richard E. Taylor, Michael Smith and Bertram Brockhouse.

V. Chính quyền Canada/ Government of Canada

Hệ thống chính trị/ Political System

• Canada là một quốc gia Liên bang, Dân chủ Nghị viện và Quân chủ Lập hiến.
Canada is a Federal State, a Parliamentary Democracy, and a Constitutional Monarchy.

• Chính quyền liên bang chịu trách nhiệm về các vấn đề quốc gia và quốc tế (quốc phòng, ngoại giao, thương mại liên tỉnh, tiền tệ, luật hình sự và quốc tịch).
Federal government: Matters of national and international concern (defence, foreign policy, interprovincial trade, currency, criminal law, citizenship).

• Chính quyền tỉnh bang quản lý giáo dục, y tế, tài nguyên thiên nhiên, quyền tài sản và dân sự, đường cao tốc.
Provincial Government: Education, health, natural resources, property and civil rights, highways.

• Chính quyền liên bang và tỉnh bang cùng chia sẻ trách nhiệm về nông nghiệp và nhập cư.
Federal and provincial governments share jurisdiction over agriculture and immigration.

Quốc hội Canada/ Parliament of Canada

• Quốc hội gồm ba phần: Quốc vương (Quốc vương Charles III), Thượng viện và Hạ viện.
Parliament consists of three parts: the Sovereign (King Charles III), the Senate, and the House of Commons.

• Các tỉnh có cơ quan lập pháp riêng, bao gồm Phó Toàn quyền và Hội đồng lập pháp được bầu.
Provincial legislatures consist of the Lieutenant Governor and the elected Assembly.

• Thủ tướng chọn Bộ trưởng và chịu trách nhiệm điều hành chính phủ.
Prime Minister selects Cabinet ministers and manages government operations.

• Các thành viên Hạ viện được bầu với nhiệm kỳ tối đa 4 năm.
Members of Parliament are elected for a maximum of four years.

• Các thượng nghị sĩ được bổ nhiệm theo đề nghị của Thủ tướng và phục vụ đến 75 tuổi.
Senators are appointed on the advice of the Prime Minister and serve until age 75.

• Dự luật phải được thông qua cả hai viện và được Toàn quyền phê chuẩn mới thành luật.
No bill becomes law until passed by both Houses and receives Royal Assent.

Quá trình lập pháp (Cách một dự luật trở thành luật)/ Legislative Process (How a Bill Becomes Law)

• Bước 1: Đệ trình lần đầu — Đọc và in ra.
STEP 1: First Reading — The bill is considered read for the first time and printed.

• Bước 2: Đệ trình lần hai — Tranh luận về nguyên tắc dự luật.
STEP 2: Second Reading — Members debate the bill’s principle.

• Bước 3: Giai đoạn Ủy ban — Nghiên cứu từng điều khoản.
STEP 3: Committee Stage — Study the bill clause by clause.

• Bước 4: Giai đoạn Báo cáo — Có thể sửa đổi thêm.
STEP 4: Report Stage — Members can make amendments.

• Bước 5: Đệ trình lần ba — Tranh luận và biểu quyết lần cuối.
STEP 5: Third Reading — Final debate and vote.

• Bước 6: Thượng viện — Xem xét lại dự luật tương tự.
STEP 6: Senate — Bill follows similar process.

• Bước 7: Chuẩn y Hoàng gia — Trở thành luật.
STEP 7: Royal Assent — Bill becomes law.

Hệ thống quân chủ lập hiến/ Constitutional Monarchy

• Nguyên thủ quốc gia là Quốc vương Charles III, được đại diện bởi Toàn quyền ở cấp liên bang và Phó Toàn quyền ở cấp tỉnh bang.
The Head of State is King Charles III, represented by the Governor General federally and Lieutenant Governors provincially.

• Các chức vụ Toàn quyền và Phó Toàn quyền được bổ nhiệm theo đề xuất của Thủ tướng với nhiệm kỳ 5 năm.
Governors are appointed on the Prime Minister’s advice for 5-year terms.

 

Ba nhánh chính phủ/ Three Branches of Government

• Hành pháp, lập pháp và tư pháp.
Executive, Legislative, and Judicial.

• Các thành viên cơ quan lập pháp được gọi là MLA, MNA, MPP hoặc MHA tùy theo tỉnh bang.
Legislators are called MLAs, MNAs, MPPs, or MHAs depending on the province.

• Thủ hiến (Premier): Lãnh đạo chính quyền cấp tỉnh.
Premier: Head of provincial government.

• Các vùng lãnh thổ có vai trò tượng trưng bởi Ủy viên.
Territories have Commissioners with ceremonial roles.

Chính quyền địa phương/ Municipal Government

• Đứng đầu bởi Thị trưởng hoặc Chủ tịch khu vực (Reeve); Hội đồng thành phố chịu trách nhiệm về giao thông, cứu hỏa, an ninh công cộng…
Led by Mayors or Reeves; city councils manage snow removal, firefighting, policing, etc.

• Các cộng đồng Người bản địa có các Trưởng và Hội đồng bộ lạc quản lý khu bảo tồn.
First Nations have chiefs and band councils managing reserves.

VI. Bầu cử ở Canada/ Elections in Canada

• Tổng tuyển cử liên bang diễn ra mỗi 4 năm vào Thứ Hai thứ ba của tháng 10.
Federal elections are held every four years on the third Monday of October.

• Công dân Canada từ 18 tuổi trở lên đủ điều kiện bầu cử.
Canadian citizens aged 18 and older can vote.

• Phiếu bầu hoàn toàn bí mật.
Voting is secret.

• Cần có thẻ thông tin cử tri và giấy tờ tùy thân khi đi bầu.
Bring voter information card and ID when voting.

• Có thể bầu cử trước (advance poll) hoặc bầu qua thư (special ballot).
You can vote at advance polls or by special ballot.

• Quốc hội có 338 khu vực bầu cử (quận/riding).
There are 338 electoral districts (ridings).

• Đảng có nhiều ghế nhất sẽ thành lập chính phủ.
The party with the most seats forms the government.

• Nếu đảng cầm quyền có dưới 50% ghế: Chính phủ thiểu số.
If ruling party holds less than 50% of seats: Minority government.

• Nếu chính phủ thất bại trong một cuộc bỏ phiếu quan trọng, phải yêu cầu giải tán Quốc hội và tổ chức bầu cử mới.
If defeated on a major vote, the Prime Minister requests a new election.

VII. Hệ thống Tư pháp/ Justice System

• Nguyên tắc cơ bản: Vô tội cho đến khi được chứng minh có tội.
Presumption of innocence until proven guilty.

• Tòa án giải quyết tranh chấp; cảnh sát thực thi pháp luật.
Courts settle disputes; police enforce the law.

• Luật pháp áp dụng cho tất cả mọi người, kể cả chính trị gia và cảnh sát.
The law applies equally to everyone, including politicians and police.

• Tòa án Tối cao Canada là tòa án cao nhất.
The Supreme Court of Canada is the highest court.

• Tòa án Liên bang Canada xét xử các vụ việc liên quan tới chính phủ liên bang.
Federal Court deals with federal matters.

• Mỗi tỉnh có tòa sơ thẩm và tòa phúc thẩm.
Each province has trial and appeal courts.

• Ngoài ra còn có: tòa án gia đình, tòa giao thông, tòa dân sự nhỏ.
Other courts: Family, Traffic, and Small Claims Courts.

VIII. Cảnh sát ở Canada/ Police in Canada

• RCMP (Cảnh sát Kỵ binh Hoàng gia Canada) thực thi luật liên bang trên toàn quốc, trừ Ontario và Quebec (có lực lượng cảnh sát tỉnh riêng).
RCMP enforces federal laws nationally except in Ontario and Quebec.

• Có thể yêu cầu cảnh sát hỗ trợ hoặc khiếu nại nếu cần.
You can ask police for help or file complaints if needed.

• Có dịch vụ trợ giúp pháp lý miễn phí hoặc chi phí thấp nếu không đủ khả năng thuê luật sư.
Legal aid is available if you cannot afford a lawyer.

IX. Biểu tượng của Canada/ Symbols of Canada

Vương miện/ The Crown

• Vương miện đã là biểu tượng của nhà nước Canada suốt hơn 400 năm.
The Crown has been a symbol of the Canadian state for over 400 years.

• Đại diện cho chính phủ, tòa án, lực lượng cảnh sát và quân đội.
It represents the government, courts, police, and Canadian Forces.

• Quốc vương hiện tại: Charles III.
Current Sovereign: King Charles III.

Quốc kỳ Canada/ National Flag of Canada

• Chính thức ra mắt năm 1965.
Adopted in 1965.

• Cờ có hình chiếc lá phong đỏ trên nền trắng và hai sọc đỏ ở hai bên.
Features a red maple leaf on a white background with two red borders.

• Màu đỏ và trắng được chọn là màu quốc gia từ năm 1921.
Red and white have been Canada’s national colours since 1921.

Quốc kỳ Hoàng gia/ Royal Flag

• Union Jack vẫn là quốc kỳ hoàng gia chính thức của Canada.
The Union Jack remains Canada’s official Royal Flag.

Lá phong/ Maple Leaf

• Là biểu tượng nổi tiếng nhất của Canada.
The maple leaf is Canada’s most famous symbol.

• Xuất hiện trên cờ, quân phục, và bia mộ của các binh sĩ.
Appears on the national flag, military uniforms, and soldiers’ graves.

Hoa bách hợp/ Fleur-de-Lys

• Biểu tượng của hoàng gia Pháp suốt hơn 1,000 năm.
Symbol of French royalty for more than a thousand years.

• Được sử dụng trong thời kỳ New France.
Used in the colony of New France.

• Québec chính thức thông qua lá cờ Fleurdelisé năm 1948.
Quebec adopted the Fleurdelisé flag in 1948.

Quốc huy và phương châm/ Coat of Arms and Motto

• Quốc huy phản ánh di sản Anh-Pháp.
The Coat of Arms reflects British and French heritage.

• Phương châm: “A Mari Usque Ad Mare” (“Từ biển này đến biển kia”).
Motto: “A Mari Usque Ad Mare” (“From Sea to Sea”).

Tòa nhà Quốc hội/ Parliament Buildings

• Hoàn thành vào những năm 1860.
Completed in the 1860s.

• Trung tâm tòa nhà bị cháy năm 1916, được xây dựng lại năm 1922.
Centre Block destroyed by fire in 1916; rebuilt in 1922.

• Tháp Hòa bình (Peace Tower) hoàn thành năm 1927 để tưởng niệm các binh sĩ Thế chiến I.
The Peace Tower was completed in 1927 to honour WWI soldiers.

• Phòng Tưởng niệm chứa Sách Ghi nhớ tên các binh sĩ hy sinh.
The Memorial Chamber holds the Books of Remembrance.

Kiến trúc tòa nhà Lập pháp các tỉnh/ Provincial Legislature Architecture

• Phần lớn mang phong cách Baroque, Romanesque, hoặc Tân Cổ điển, phản ánh di sản dân chủ Hy-La.
Most legislatures are Baroque, Romanesque, or Neoclassical, reflecting Greco-Roman democracy.

• Tòa nhà Quốc hội Québec mang phong cách Đế chế Pháp thứ hai.
Quebec’s National Assembly is built in the French Second Empire style.

Thể thao quốc gia/ National Sports

• Khúc côn cầu (Hockey) là môn thể thao mùa đông quốc gia.
Hockey is the national winter sport.

• Lacrosse là môn thể thao mùa hè quốc gia.
Lacrosse is the national summer sport.

• Cúp Stanley: Trao cho đội vô địch NHL từ năm 1892.
Stanley Cup: Awarded to NHL champions since 1892.

• Cúp Clarkson: Trao cho đội nữ vô địch khúc côn cầu Canada từ năm 2005.
Clarkson Cup: Awarded to women’s hockey champions since 2005.

• Bóng đá hiện có số lượng người chơi đăng ký đông nhất.
Soccer has the highest number of registered players in Canada.

Con hải ly/ The Beaver

• Biểu tượng từ thời Công ty Hudson’s Bay.
Adopted by Hudson’s Bay Company centuries ago.

• Xuất hiện trên đồng xu 5 xu, quốc huy Saskatchewan và Alberta, và huy hiệu thành phố Montreal và Toronto.
Appears on the 5-cent coin, Saskatchewan and Alberta coats of arms, and Montreal and Toronto crests.

Đạo luật Ngôn ngữ chính thức/ Official Languages Act (1969)

• Thiết lập sự bình đẳng giữa tiếng Anh và tiếng Pháp trong chính phủ liên bang.
Established equality between English and French in the federal government.

• Bảo vệ cộng đồng thiểu số ngôn ngữ chính thức.
Protects official language minority communities.

Quốc ca Canada/ National Anthem

• “O Canada” trở thành quốc ca chính thức năm 1980.
“O Canada” became the official national anthem in 1980.

• Bài hát lần đầu tiên được hát bằng tiếng Pháp tại thành phố Québec năm 1880.
First sung in French in Quebec City in 1880.

Quốc ca Hoàng gia/ Royal Anthem

• “God Save the King” được sử dụng trong các sự kiện hoàng gia.
“God Save the King” is used at royal events.

Huân chương Victoria/ The Victoria Cross

• Danh hiệu quân sự cao quý nhất của Canada.
Canada’s highest military honour.

• Trao cho những hành động can đảm xuất sắc trước kẻ thù.
Awarded for most conspicuous bravery in the presence of the enemy.

X. Các ngày lễ quốc gia và các ngày quan trọng/ National Public Holidays and Important Dates

• Ngày Tết (New Year’s Day) — 1 tháng 1
New Year’s Day — January 1

• Ngày Sir John A. Macdonald — 11 tháng 1
Sir John A. Macdonald Day — January 11

• Ngày Quốc kỳ Canada — 15 tháng 2
National Flag of Canada Day — February 15

• Thứ Sáu Tuần Thánh (Good Friday) — Thứ Sáu trước Chủ Nhật Phục sinh
Good Friday — Friday before Easter Sunday

• Thứ Hai Phục Sinh (Easter Monday) — Thứ Hai sau Chủ Nhật Phục sinh
Easter Monday — Monday after Easter Sunday

• Ngày Vimy — 9 tháng 4
Vimy Day — April 9

• Ngày Nữ hoàng Victoria (Victoria Day) — Thứ Hai trước ngày 25 tháng 5
Victoria Day — Monday before May 25 (Sovereign’s Birthday)

• Ngày Fête Nationale (Quebec) — 24 tháng 6 (Lễ Thánh Gioan Baotixita)
Fête Nationale (Quebec) — June 24 (Feast of St. John the Baptist)

• Ngày Canada — 1 tháng 7
Canada Day — July 1

• Ngày Lao động — Thứ Hai đầu tiên của tháng 9
Labour Day — First Monday of September

• Lễ Tạ ơn (Thanksgiving) — Thứ Hai thứ hai của tháng 10
Thanksgiving Day — Second Monday of October

• Ngày Tưởng niệm (Remembrance Day) — 11 tháng 11
Remembrance Day — November 11

• Ngày Sir Wilfrid Laurier — 20 tháng 11
Sir Wilfrid Laurier Day — November 20

• Ngày Giáng sinh — 25 tháng 12
Christmas Day — December 25

• Ngày Boxing Day — 26 tháng 12
Boxing Day — December 26

XI. Kinh tế Canada/ Economy of Canada

• Năm 1988, Canada ký Hiệp định Thương mại Tự do Bắc Mỹ (NAFTA) với Hoa Kỳ; Mexico gia nhập năm 1994.
In 1988, Canada signed the North American Free Trade Agreement (NAFTA) with the U.S.; Mexico joined in 1994.

• Ba ngành kinh tế chính: Dịch vụ (chiếm 75%), Sản xuất, Tài nguyên thiên nhiên.
Three main industries: Service (75%), Manufacturing, Natural Resources.

• Đối tác thương mại lớn nhất: Hoa Kỳ.
Largest trading partner: United States.

• Canada và Hoa Kỳ có biên giới quốc tế dài nhất không phòng thủ trên thế giới.
Canada and the U.S. share the world’s longest undefended border.

• Hơn 75% hàng xuất khẩu của Canada đến Hoa Kỳ.
Over 75% of Canadian exports go to the United States.

• Biểu tượng Hòa bình (Peace Arch) ghi: “Children of a common mother” và “Brethren dwelling together in unity”.
The Peace Arch bears the inscriptions: “Children of a common mother” and “Brethren dwelling together in unity”.

XII. Các vùng của Canada/  Regions of Canada

Ø  Các vùng địa lý/ Geographic Regions

• Các vùng chính của Canada:
Main regions of Canada:

  • Các tỉnh Đại Tây Dương (Atlantic Provinces)
    Atlantic Provinces
  • Trung tâm Canada (Central Canada)
    Central Canada
  • Các tỉnh đồng cỏ (Prairie Provinces)
    Prairie Provinces
  • Bờ Tây (West Coast)
    West Coast
  • Vùng lãnh thổ phía Bắc (Northern Territories)
    Northern Territories

• Vùng Thủ đô Quốc gia (NCR): Ottawa, nằm trên sông Ottawa.
National Capital Region (NCR): Ottawa, located on the Ottawa River.

• Ottawa là vùng đô thị lớn thứ tư của Canada (~4,700 km²).
Ottawa is the fourth largest metropolitan area in Canada (~4,700 sq. km).

• Canada có 10 tỉnh bang và 3 lãnh thổ.
Canada has 10 provinces and 3 territories.

• Dân số Canada năm 2025: Khoảng 41 triệu người.
Canada’s population in 2025: About 41 million people.

Ø  Các tỉnh Đại Tây Dương/ Atlantic Provinces

1. Newfoundland và Labrador

• Điểm cực đông của Bắc Mỹ.
Most easterly point in North America.

• Có múi giờ riêng.
Has its own time zone.

• Thuộc địa lâu đời nhất của Đế quốc Anh.
Oldest colony of the British Empire.

• Nghề cá truyền thống, khai thác dầu khí ngoài khơi, thủy điện tại Labrador.
Traditional fisheries, offshore oil and gas, hydro resources in Labrador.

2. Prince Edward Island

• Tỉnh nhỏ nhất Canada.
Smallest province.

• Nổi tiếng với bãi biển, đất đỏ, và nông nghiệp (khoai tây).
Famous for beaches, red soil, agriculture (potatoes).

• Nơi khai sinh Liên bang (Confederation).
Birthplace of Confederation.

• Kết nối với đất liền bằng cầu Confederation Bridge.
Connected to mainland by Confederation Bridge.

3. Nova Scotia

• Tỉnh đông dân nhất vùng Đại Tây Dương.
Most populous Atlantic province.

• Cảng Halifax: Cảng biển lớn nhất bờ Đông và căn cứ hải quân lớn nhất.
Halifax: Largest East Coast port and major naval base.

• Truyền thống Celtic và Gaelic phong phú.
Rich Celtic and Gaelic heritage.

4. New Brunswick

• Nằm trong dãy núi Appalachian.
Located in the Appalachian Range.

• Được thành lập bởi những người Trung thành với Hoàng gia.
Founded by United Empire Loyalists.

• Hệ thống sông Saint John lớn thứ hai trên bờ Đại Tây Dương.
Saint John River system is the second largest river system on the Atlantic coast.

• Thành phố Saint John lớn nhất tỉnh.
Saint John is the largest city.

• Tỉnh duy nhất song ngữ chính thức.
Only officially bilingual province.

Ø  Trung tâm Canada/ Central Canada

5. Quebec

• Dân số khoảng 8 triệu người.
Population about 8 million people.

• Sông Saint Lawrence chảy qua tỉnh.
St. Lawrence River flows through the province.

• ¾ dân số sử dụng tiếng Pháp làm tiếng mẹ đẻ.
Three-quarters of the population speaks French as a first language.

• Nhà sản xuất giấy và bột giấy lớn nhất Canada.
Main producer of pulp and paper.

• Nhà sản xuất điện thủy lực lớn nhất.
Largest producer of hydroelectricity.

• Công nghiệp dược phẩm và hàng không phát triển mạnh.
Thriving pharmaceutical and aeronautics industries.

• Montréal: Thành phố nói tiếng Pháp lớn thứ hai thế giới sau Paris.
Montreal: Largest French-speaking city after Paris.

• Nghệ thuật và phim ảnh Quebec có uy tín quốc tế.
Quebec’s arts and films have international recognition.

6. Ontario

• Dân số hơn 12 triệu người.
Population over 12 million.

• Toronto: Thành phố lớn nhất Canada và trung tâm tài chính quốc gia.
Toronto: Largest city and financial centre of Canada.

• Phần lớn dân số làm việc trong lĩnh vực dịch vụ hoặc sản xuất.
Most work in services or manufacturing.

• Vùng Niagara nổi tiếng với vườn nho, rượu vang và cây ăn trái.
Niagara region known for vineyards, wines, and fruit crops.

• Được thành lập bởi những người Trung thành với Hoàng gia.
Founded by United Empire Loyalists.

• Ontario có cộng đồng nói tiếng Pháp lớn nhất ngoài Quebec.
Ontario has the largest French-speaking population outside Quebec.

• 5 Ngũ Đại Hồ: Ontario, Erie, Huron, Michigan, Superior.
Five Great Lakes: Ontario, Erie, Huron, Michigan, Superior.


Ø  Các tỉnh đồng cỏ/ Prairie Provinces

7. Manitoba

• Các ngành công nghiệp chính: Nông nghiệp, khai khoáng, thủy điện.
Main industries: Agriculture, mining, hydroelectric power.

• Thành phố đông dân nhất: Winnipeg.
Most populous city: Winnipeg.

• Giao lộ nổi tiếng nhất: Portage and Main.
Most famous intersection: Portage and Main.

• 14% dân Manitoba có nguồn gốc Ukraine, hơn 15% là Người bản địa.
14% Ukrainian ancestry, over 15% Indigenous.

8. Saskatchewan

• Từng được gọi là “Rổ bánh mì của thế giới”.
Once called the “Breadbasket of the World”.

• Sở hữu 40% đất nông nghiệp canh tác của Canada.
Has 40% of Canada’s arable land.

• Sản xuất ngũ cốc và hạt dầu lớn nhất Canada.
Largest producer of grains and oilseeds.

• Có trữ lượng urani và kali lớn nhất thế giới.
World’s richest deposits of uranium and potash.

• Regina: Thủ phủ và trung tâm đào tạo của RCMP.
Regina: Capital and home of RCMP Training Academy.

• Saskatoon: Trung tâm nghiên cứu, giáo dục, khai khoáng.
Saskatoon: Mining, educational, research and technology centre.

9. Alberta

• Tỉnh đông dân nhất trong vùng đồng cỏ.
Most populous prairie province.

• Nhà sản xuất dầu khí lớn nhất Canada.
Largest oil and gas producer in Canada.

• Hồ Louise và dãy núi Rocky nổi tiếng.
Famous Lake Louise and the Rocky Mountains.

• Tên bang và hồ đặt theo tên Công chúa Louise Caroline Alberta.
Named after Princess Louise Caroline Alberta.

• Có 5 công viên quốc gia, nổi bật là Banff (thành lập năm 1885).
Five national parks, including Banff (established 1885).

• Vùng Badlands có trữ lượng hóa thạch khủng long phong phú nhất thế giới.
Badlands have the world’s richest dinosaur fossil beds.

• Nổi tiếng với ngành nông nghiệp và chăn nuôi bò thịt.
Renowned for agriculture and beef ranching.

Ø  Bờ Tây Canada/ West Coast of Canada

 

10. British Columbia (BC)

• Tỉnh cực Tây của Canada.
Westernmost province of Canada.

• Dân số khoảng 4 triệu người.
Population about 4 million.

• Cảng Vancouver: Cửa ngõ giao thương với châu Á-Thái Bình Dương.
Port of Vancouver: Gateway to Asia-Pacific trade.

• Một nửa sản lượng công nghiệp của tỉnh đến từ lâm nghiệp (gỗ xẻ, giấy báo, bột giấy).
Half of the goods produced come from forestry (lumber, newsprint, pulp).

• Các ngành khai thác mỏ, đánh bắt cá, trồng trái cây, sản xuất rượu vang cũng rất phát triển.
Mining, fishing, fruit orchards, and wine industries are also strong.

• BC có hơn 600 công viên tự nhiên – hệ thống công viên rộng lớn nhất Canada.
BC has over 600 parks – the most extensive park system in Canada.

• Cộng đồng châu Á lớn, tiếng Quảng Đông và tiếng Punjab là ngôn ngữ phổ biến nhất sau tiếng Anh.
Large Asian communities; Cantonese and Punjabi are most spoken after English.

• Victoria: Thủ phủ của BC, trung tâm du lịch và căn cứ hạm đội Hải quân Thái Bình Dương.
Victoria: Capital city, tourist hub, and headquarters of the Pacific naval fleet.

 

Ø  Các vùng lãnh thổ phía Bắc/ Northern Territories

11. Yukon

• Nổi tiếng với Cơn sốt vàng Klondike (1890s).
Known for the Klondike Gold Rush (1890s).

• Đường sắt White Pass và Yukon hoạt động từ năm 1900.
White Pass and Yukon Railway opened in 1900.

• Vận hành tuyến đường từ Alaska tới Whitehorse.
Railway operates from Alaska to Whitehorse.

• Nhiệt độ lạnh kỷ lục: -63°C (lạnh nhất từng ghi nhận tại Canada).
Coldest recorded temperature in Canada: -63°C.

• Núi Logan: Ngọn núi cao nhất Canada.
Mount Logan: Highest mountain in Canada.

• Núi được đặt theo tên nhà địa chất William Logan.
Named after geologist William Logan.

12. Northwest Territories (NWT)

• Hình thành từ Rupert’s Land và Lãnh thổ Tây Bắc.
Formed from Rupert’s Land and the North-Western Territory.

• Thủ phủ: Yellowknife (~20,000 dân).
Capital: Yellowknife (~20,000 people).

• Yellowknife được mệnh danh là “Thủ đô kim cương của Bắc Mỹ”.
Yellowknife known as “Diamond Capital of North America.”

• Hơn một nửa dân số là Người bản địa (Dene, Inuit, Métis).
Over half the population is Indigenous (Dene, Inuit, Métis).

• Sông Mackenzie: Sông dài thứ hai Bắc Mỹ (sau Mississippi), diện tích lưu vực 1,8 triệu km².
Mackenzie River: Second longest river in North America, draining 1.8 million km².

13. Nunavut

• Nunavut nghĩa là “vùng đất của chúng tôi” trong tiếng Inuktitut.
Nunavut means “our land” in Inuktitut.

• Thành lập năm 1999, tách ra từ Northwest Territories.
Established in 1999, separated from Northwest Territories.

• Thủ phủ: Iqaluit.
Capital: Iqaluit.

• Quốc hội gồm 19 thành viên bầu ra Thủ hiến và nội các bằng hình thức đồng thuận.
Legislative Assembly of 19 members selects the Premier and Cabinet by consensus.

• Khoảng 85% dân số là người Inuit.
About 85% of the population is Inuit.

• Inuktitut là ngôn ngữ chính thức và được giảng dạy tại trường học.
Inuktitut is an official language and the primary language in schools.

XIII. Điểm nổi bật của các vùng Canada/ Regional Highlights of Canada

§  Newfoundland và Labrador

• Nghề cá ven biển và khai thác dầu khí ngoài khơi là nền kinh tế chủ đạo.
Coastal fishing and offshore oil and gas industries dominate the economy.

§  Prince Edward Island

• Nổi tiếng với đất đỏ màu mỡ, khoai tây và phong cảnh hữu tình.
Known for fertile red soil, potato farming, and beautiful scenery.

§  Nova Scotia

• Có ngành đóng tàu, đánh cá, và Halifax là trung tâm thương mại quan trọng ở bờ Đại Tây Dương.
Shipbuilding, fishing, and Halifax as a key Atlantic trade and defense centre.

§  New Brunswick

• Saint John là thành phố công nghiệp lớn; khoảng 1/3 dân số nói tiếng Pháp.
Saint John is a major industrial city; about one-third of the population is French-speaking.

§  Quebec

• Kinh tế dựa vào sản xuất, khai thác tài nguyên thiên nhiên và công nghệ cao.
Economy based on manufacturing, natural resources, and high technology.

§  Ontario

• Trung tâm kinh tế và công nghiệp lớn nhất Canada, với Toronto và Ottawa là những thành phố chủ lực.
Canada’s largest economic and industrial centre, home to Toronto and Ottawa.

§  Manitoba

• Nông nghiệp, khai khoáng và thủy điện là những ngành mũi nhọn.
Key sectors: agriculture, mining, and hydroelectricity.

§  Saskatchewan

• Được biết đến với đất nông nghiệp màu mỡ, sản lượng uranium và kali lớn nhất thế giới.
Known for fertile farmland, and world’s largest uranium and potash production.

§  Alberta

• Dẫn đầu trong sản xuất dầu, khí đốt và nông nghiệp (đặc biệt là chăn nuôi bò thịt).
Leading producer of oil, gas, and agriculture (notably cattle ranching).

§  British Columbia

• Thương mại với châu Á, khai thác gỗ, du lịch và đánh bắt cá đóng vai trò quan trọng.
Trade with Asia, forestry, tourism, and fishing are vital industries.

§  Yukon

• Kinh tế dựa vào khai thác khoáng sản, du lịch và dịch vụ chính phủ.
Economy based on mining, tourism, and government services.

§  Northwest Territories

• Tài nguyên kim cương, dầu khí, và giao thông qua sông Mackenzie rất quan trọng.
Diamonds, oil and gas, and transportation via the Mackenzie River are key.

§  Nunavut

• Kinh tế truyền thống: săn bắt, đánh bắt và thủ công mỹ nghệ Inuit.
Traditional economy: hunting, fishing, and Inuit arts and crafts.

Disclaimer:


This study guide was prepared using materials from the Discover Canada official resource, reputable Internet sources, personal experience.

While every effort has been made to ensure the information is accurate and helpful, I do not guarantee that using this material alone will result in passing the Canadian Citizenship Test. Additionally, although great care has been taken, I do not guarantee the notes are completely free of errors or omissions.
You are encouraged to consult official sources and study thoroughly.

https://www.canada.ca/content/dam/ircc/migration/ircc/english/pdf/pub/discover.pdf

Prepared by: Ton Nguyen– Calgary Realtor

Email: contact.tonnguyen@gmail.com | Phone: (403) 473-5555


Good luck with your studies

and your journey toward Canadian citizenship!